
Als je naar bijvoorbeeld een wasmachine kijkt, weet je waarschijnlijk niet precies hoe die precies werkt. Maar je krijgt vrij snel een idee wat die doet, en je kunt het gedrag van de wasmachine op een gegeven moment goed voorspellen. Ondanks dat je maar kort gekeken hebt naar wat die doet. Het is een relatief simpele machine.
De meeste dingen in het leven zijn niet zoals wasmachines helaas. Het leven in het algemeen en zeker ook de markt, hebben veel ingebouwde onzekerheden. Deze willekeurigheden zorgen ervoor dat op een beperkt moment naar de markt kijken eigenlijk alleen maar willekeurige ruis geeft, en geen enkele basis om voorspellingen op de doen.
Onze hersenen zijn ongeschikt
Onze hersenen denken hier helaas anders over. We dénken dat we ontzettend goed zijn in voorspellen, en dit zorgt vaak voor het opblazen van accounts. Er zijn veel manieren om door deze willekeur gegrepen te worden. Ik zal er een paar bespreken.
Een van de meest logische is: Geen rekening te houden met dingen die weinig voorkomen. Hoe vaak hoor je niet, aan het einde van een succesvolle trade carriere: “Tja, DAT had niemand kunnen voorspellen”. Iedereen heeft nou eenmaal de neiging om dingen die, grofweg, in minder dan 1% van de gevallen voorkomen, compleet te negeren. Door de willekeur van de markt kan dit jaren goed gaan.
Een ander, wat mij betreft nog mooier, voorbeeld is de “wet van de grote getallen”. Hoeveel traders zouden er wel niet zijn in totaal? Laten we zeggen 50000 mensen in Nederland die het serieus aanpakken? Stel nou eens dat succes of falen puur op toeval zou berusten: De helft heeft een goed jaar, de andere helft een slecht jaar. Natuurlijk is dit een behoorlijke simplificatie van de werkelijkheid, maar voor dit voorbeeld komt het erg goed uit. Na 5 jaar zullen 50000 / 2 ^ 5 ~ 1563 traders consistent positief gescoort hebben. Deze traders zitten in de top 3% van alle traders, en zullen (bijna) allemaal denken dat ze supertraders zijn. Deze mensen publiceren hun resultaten, en de andere 97% gaat van ze leren, terwijl ze zelf ook niet weten wat ze doen. Niemand realiseert zicht dat hun succes puur door toeval komt.
Hoe te spammen
Een korte zijweg: Een aantal jaar geleden kreeg je constant spammailtjes van “investeringsbedrijven”. Aan het begin van de week gaven ze een voorspelling uit voor de volgende week, meestal over een bepaald klein aandeel. De week daarop weer een, de week daarop weer. Na een aantal weken vroegen ze of je ook wilde investeren in hun strategie(1). Bijna iedereen die ze die vraag stuurden, had in ieder geval oppervlakkige interesse. Hoe dat kan? Simpel: Wet van de grote getallen. Men koos een volatiel aandeel (zodat er een dikke swing te verwachten was), stuurde de ene helft van de mailadressen de voorspelling dat de stockprijs zou gaan stijgen, de andere helft dat hij zou gaan dalen. De helft die de goede voorspelling ontvangen heeft, gaat de volgende week door de helft. De ene krijgt een stijgingsverwachting, de andere een dalingsverwachting. Na 10 voorspellingen heb je 1 op de 1024 van de originele prospects 100 procent goede voorspellingen gestuurd. Vind je 1 op 1024 niet genoeg? Als je 90% correcte voorspellingen neemt, heb je ongeveer 1 op 100 conversie! Probeer dat maar eens met 2 miljoen e-mailadressen!
Onze hersenen zijn nou eenmaal gemaakt om patronen te herkennen, om onderliggende redenen voor deze patronen te verzinnen en, niet onbelangrijk, het verzonnenne rotsvast te geloven. Zelfs als het onderliggende proces compleet willekeurig is. Een ultiem voorbeeld hiervan zijn de wolken, waar mensen de gekste dingen in herkennen. Zo ook: Een trader die het een behoorlijk aantal jaar goed doet, moet wel een “geheim” hebben. Een koers die een bepaald patroon vertoont, moet wel een bepaalde kant op.
De oplossing?
Het mooie is: Ondanks dat je dit weet, blijf je het doen. Ik kan in dit artikel niets schrijven of aanbevelen wat ervoor zorgt dat je hiermee ophoud. Sterker nog, ik heb er, natuurlijk, zelf ook last van. Maar er is wel iets wat helpt: Begrijpen hoe je hersenen werken in deze, en je realiseren dat dit effect ALTIJD optreed. Het boek “Fooled by randomness” van Nassim Nicholas Taleb (2) gaat uitgebreid in op, zowel de oorzaak van dit effect en hoe je ermee om kunt gaan. Dit boek is als forextrader zeker een aanrader en kan een hoop problemen voorkomen.
Het tweede boek van Taleb, “Black Swan” is ook een aanrader en gaat specifiek over het “DAT had niemand kunnen voorspellen”- effect (het
black swan-effect). Of, zoals hij het zelf zegt,
“the effects of overestimating the analysable and neglecting the nonexplainable” en
“The event is a surprise (to the observer) and has a major impact. After the fact, the event is rationalized by hindsight.”
Taleb zelf is ook trader. Maar wel met een interessante visie: Andere traders negeren het
black swan effect, dus ze doen iets fout, dus kun je daarvan profiteren. Taleb's trade dan ook op
black swan gebeurtenissen. Een flink kleine kans op winst dus, met een ontzettend grote
payoff als je dan winst maakt.
Hopelijk heb je iets geleerd en laat je je vanaf nu minder voor de gek houden! Succes met traden,
Admin
(1) Of nog wat geraffineerder: de laatste keer alleen maar long signalen sturen, voor een (erg) klein aandeel kiezen en vlak voor de voorspelling zelf long gaan. De prospects gaan ook long en drijven zodoende de prijs op.
(2) Het boek “fooled by randomness” kun je inmiddels overal op het web vinden. Een simpele google zoekopdracht is genoeg
http://www.google.com/search?q=fooled+by+randomness+pdf