
Speciaal voor hen die denken dat het financiele einde der tijden er aan zit te komen en voor hen die denken dat alle financiele ellende nu achter de rug is.
Financiele crises zijn niets nieuws, ze zijn er altijd al geweest en zullen er altijd zijn. Niet alleen in allerlei obscure landen die feitelijk alleen geschikt zijn om op vakantie te gaan. Ook de "geciviliseerde" westerse wereld heeft van tijd tot zijn probleempjes. ZELFS ons eigen landje heeft wel eens een probleempje gehad met het betalen van obligatiecoupons, niet minder dan maar liefst 6.3 jaar heeft NL zijn obligatierentes niet betaald sinds 1800. Daarmee staan we niet in de top 5 van beste betalers in Europa.
Er volgt nu een klein historisch perspectief op de huidige problemen.
We zijn getuige van een explosie van schuld in de westerse wereld.
En dat is in principe niets nieuws
Oorlog en revolutie zijn van oorsprong de bron van financiele crises
Het gebeurd ons allemaal wel een keer:
Wat veroorzaakt dit soort crises?
Overdreven schulden
t.o.v. het GDP, het inkomen of de export
Overdreven interest betalingen
gemeten tov GDP of belastinginkomsten
Overspannen afhankelijkheid van extern kapitaal
gemeten tov export of "nett international investment" positie
Economische zwakte
Lage groei
Lage opbrengsten voor bedrijven in de publieke sector
Politieke instabiliteit
Overmatige uitgaven en onvoldoende belasting heffen
Irrealistisch gedrag
Investeerders blijven vergeten te leren van de geschiedenis
Hoe komen we hier weer uit?
In theorie zijn er 5 uitwegen, maar in praktijk maar 2:
Groei van GDP
Lager interestpercentage van de schuld
Een bail out
Fiscaal ingrijpen (Meer heffen of snoeien in uitgaven)
rentebetaling opschorten
Snoeien, printen of default?
Snoeien:
Alleen de UK heeft in het verleden tussen 1815 en 1914 deze techniek succesvol weten toe te passen, maar zij hadden het voordeel van de Industriele Revolutie.
Printen:
Landen met autonome monetaire zeggenschap
Landen met interne schulden
Defaulten:
Landen met gelimiteerde monetaire zeggenschap
Landen met grote internationale schuldenlast
Wat zijn de consequenties?
Lessen die we kunnen leren uit het verleden:
Wat landen niet doen:
Snoeien in uitgaven
Belasting verlagen om economische groei te stimuleren
Belasting op sonsumptiegoederen verhogen om schulden terug te dringen
Groeien zonder te defaulten of hun valuta te devalueren
Wat landen wel doen:
Centrale banken en commerciele banken verplichten om staatspapier aan te kopen
Overzeese investeringen aan banden leggen
Defaulten op eerder gedane afspraken met politiek zwakke organisaties & buitenlandse schuldeisers
Het is maar een klein stapje van:
Naar