
The market can stay irrational a lot longer then you can stay solvent! – J.M. Keynes
Ik heb nog eens een jaartje economie gestudeerd. Althans: Ik stond er ingeschreven. Desalniettemin heb ik het verhaal van prijselasticiteiten en hoe consumenten keuzes maken natuurlijk meegekregen. Er is alleen een probleem: Dit is een model, en komt in sommige gevallen niet eens
in de buurt van de waarheid! Mensen gedragen zich, zelfs economisch, nou eenmaal irrationeel! Dit geld natuurlijk niet alleen voor consumenten, maar ook voor andere menselijke beslissingen. Zoals bijvoorbeeld: Speculeren.
Veel economische theorie is gebaseerd op de aanname dat individuen (of dat nou speculanten of consumenten zijn) rationele beslissingen maken en dat alle beschikbare informatie in bijvoorbeeld een koers is verwerkt. Men begint er echter steeds meer achter te komen dat het zo nou eenmaal niet werkt. Een onderzoek uit 2001 toonde aan dat de gemiddelde beurshandelaar het behoorlijk veel slechter doet dan de index. Er zijn natuurlijk honderden mogelijke verklaringen, maar irrationeel gedrag maakt een goede kans het leeuwendeel te zijn.
Spijt!
Spijt, zoals we dit ook gebruiken in het dagelijks leven (eng: regret theory), is de emotionele reactie die mensen krijgen als ze erachter komen dat ze een fout gemaakt heben. Bij het verkopen van een valutapaar speelt voor veel mensen op een emotioneel vlak mee op welke prijs ze gekocht hebben. Gekker nog: handelaren sluiten verliezende positie's soms niet omdat ze anders last krijgen van deze spijtgevoelens. Dit is bij de meeste forexhandelaren natuurlijk een bekend probleem. In de snelle FOREX handel kan een paar minuten wachten de omslag betekenen, dus waarom niet even kijken of het tij toch niet keert?
Het omgekeerde kan ook nog waar zijn: Als iemand overweegt een valutapaar te komen, maar dit uiteindelijk niet doet, en het valutapaar gaat als een razende de goede kant op bewegen, kan zo iemand ook last krijgen van ditzelfde irrationele gedrag: Toch nog snel een positie openen, terwijl de positieve verwachtingswaarde inmiddels verdewenen is.
Tot slot is er nog iets wat helemaal interessant is, en verwonderelijk: Mensen verliezen liever hun geld met bijvoorbeeld een aandeel wat de halve wereld heeft, dan met een onbekend aandeel. “Als iedereen het doet, zal het wel goed zijn”, vertellen onze hersenen ons dan!
De boekhouder in je hoofd!
Mensen hebben de neiging om gebeurtenissen in vakjes in hun hoofd te plaatsen (Mental accounting). Het label op zo´n vakje beinvloed je gedrag vaak nog meer dan de gebeurtenissen zelf.
Bijvoorbeeld: Je gaat naar een comedy-avond. Een kaartje kost 10 Euro. Daar aangekomen realiseer je je dat je 10 euro kwijt bent geraakt uit je zak. Zou je alsnog een kaartje kopen? Natuurlijk! Althans, bijna 90% van de mensen vind dit geen probleem en koopt alsnog een kaartje. Maar stel je nu voor dat je de kaartjes al van tevoren online gekocht hebt, maar ze thuis hebt laten liggen? Dan koopt ineens nog maar ongeveer de helft van de mensen nog een kaartje!
In FOREX context is dit vooral van belang voor de vertaling van papieren profit naar echte profit. Gaat het een tijd goed op de markt? Dan heb je een mentaal vakje gecreeerd voor het op papier verdiende (maar nog niet uitgecashte) geld. Gaat het ineens wat minder en verdampt een groot deel? Dan willen je hersenen wachten, om dit vakje weer te vullen. Wonderlijk he?
Het emotionele verschil tussen geld verdienen en geld verliezen.
Je hebt het vast wel eens gehoord: 500 euro verliezen, is 2 keer zo vervelend als 500 euro winnen leuk is! Dit zorgt ervoor dat mensen meer risico nemen om verliezen te vermijden, dat dat ze nemen om winst te realiseren.
Al met al genoeg irrationele dingen die je als handelaar tegenwerken. Realiseer je dat je deze neigingen hebt, en dat anderen deze ook hebben.
Volgende keer nog een paar meer onderliggende oorzaken van irrationeel gedrag.
Happy trading!
Admin.