Hoe bouw ik een portefeuille op die bij me past?

[Armijn]

Deze mooie mail kwam binnen via mijn Alex nieuwsbrief:



Eén van de jaarlijks terugkerende vragen aan het einde van een beursjaar is 'wat is de verwachting voor het komende jaar en wat moeten we kopen?'. Hieraan ligt een veel belangrijker vraag ten grondslag, die iedere belegger zichzelf moet stellen: hoe bouw ik een portefeuille op die bij me past?

Bij het opbouwen van een portefeuille gaan wij bij de Alex Academy uit van een stappenplan. De basis, bestaande uit 7 pijlers, ziet u hieronder terug in een 7-stappenplan.

7-stappenplan

1. Bepaal uw beleggingsdoel/-horizon
2. Bepaal rendementsdoelstelling
3. Actief of passief beleggen?
4. Bepaal koop- en verkoopcriteria
5. Bepaal beleggingsinstrumenten
6. Aan de slag
7. Volg altijd de 6 voorgaande stappen!

Beleggen is het vastzetten van kapitaal gedurende een bepaalde tijd met winst of voordeel als doel. Hiertegenover staat risico, u beslist immers in onzekerheid. Vreemd genoeg wordt u min of meer gedwongen om te beleggen, u heeft namelijk te maken met inflatie en vermogensrendementsheffing. Gelukkig is beleggen ook leuk. Het wordt zelfs leuker als u volgens een strategie werkt. Beleggers die zonder doel op gevoel en intuïtie handelen zijn over het algemeen niet succesvol.

Bepaal uw beleggingsdoel/-horizon
Het eerste dat u dan ook dient te bepalen is uw beleggingsdoel. Waar doet u het voor? Als aanvulling op uw pensioen of voor een luxe boot? Aan de andere kant moet u ook bepalen wat uw beleggingshorizon is. In hoeveel jaar wilt u uw doel bereiken en hoe groot is uw startkapitaal om mee te beginnen? Belegt u als aanvulling voor uw pensioen, dan is de einddatum van uw beleggingshorizon gelijk aan die van de start van uw pensioen. Deze datum staat vast, u kunt er niet echt van afwijken. Wie belegt voor een luxe boot is over het algemeen wat flexibeler qua beleggingshorizon. Wie antwoord geeft op deze vragen, kan het eerste punt van het stappenplan afvinken.

Bepaal uw rendementsdoelstelling
In het verlengde van het bepalen van uw beleggingsdoel en horizon ligt het bepalen van uw rendementsdoelstelling. Stel u heeft € 40.000 om te beleggen en het is uw droom om in 15 jaar tijd € 160.000 van uw hypotheek af te lossen. Wat voor rendement heeft u hiervoor nodig? Als rekenhulp kunt u hiervoor de regel van 72 gebruiken. Dit is een vuistregel waarmee u de beleggingsperiode of het benodigde rendement eenvoudig kunt berekenen:

Verdubbelingstijd= 72/vereist rendement, ook geldt:
Vereist rendement= 72/verdubbelingstijd
De verdubbelingstijd is de tijdsduur dat een startkapitaal nodig heeft om te verdubbelen. Bij een rendement van 12% verdubbelt uw geld iedere 6 jaar.

In bovenstaand scenario moet u iedere 7,5 jaar uw vermogen verdubbelen (van € 40.000 naar € 80.000, en van € 80.000 naar € 160.000). Uw vereiste rendement komt dan te liggen op 72/7,5= 9,6%. U moet dus bijna 10% per jaar halen om uw droom te realiseren. Zoals gezegd is de regel van 72 een vuistregel. De uitkomsten kloppen niet exact, maar benaderen de werklijkheid zeer nauwkeurig.

Voor de eerste twee punten geldt dat ze nauw aan elkaar verbonden zijn. Een verandering van de beleggingshorizon beïnvloedt direct het vereist rendement. Andersom is ook waar, als het vereist rendement niet gehaald wordt heeft dat invloed op de beleggingshorizon. Wie belegt om uiteindelijk te kunnen genieten van extra geld na zijn of haar pensioendatum, kan niet teveel risico's nemen. Het bereiken van het doel is essentieel. Is het geld bestemd voor een luxe boot dan ligt dit anders. U kunt dan grotere risico's aangaan, met de kans op een nog luxere boot. Wel bestaat het risico dat het resultaat tegenvalt en u het zult moeten doen met een wat minder luxe boot. Het is dus belangrijk dat u erover nadenkt hoe belangrijk het is dat u uw beleggingsdoel realiseert en of u hiervan kunt afwijken.

Actief of passief beleggen?
Nu u uw doel heeft bepaald en weet hoeveel rendement vereist is, is het belangrijk om te weten hoe u aan de slag wilt gaan. Hoe actief wilt u zijn? Wilt u dagelijks of maandelijks actief zijn? Daarnaast is de combinatie van beleggingshorizon en vereist rendement bepalend voor de keuze van uw spel. Wie een beleggingshorizon van 25 jaar heeft en een vereist rendement van 11,2% kan dit historisch gezien niet redden door te beleggen in aandelen en deze tot het einde van de horizon vast te houden. Aandelen geven over de lange termijn namelijk een gemiddeld rendement van 8%. Dat is lager dan het vereist rendement. En wat als aandelen het de laatste jaren voor het verstrijken van de beleggingshorizon slecht zouden doen? Dat risico kunt u niet lopen. Dit betekent al gauw dat u op zoek moet gaan naar andere beleggingsinstrumenten waarmee u uw rendement kunt verhogen en risico's kunt verlagen. Ook moet u wellicht actiever met de markt bezig zijn op zoek naar een hoger rendement. Dit vereist meer aandacht.

Naast de vraag 'hoe actief wilt u zijn', moet u antwoord geven op de vraag 'hoe wilt u actief zijn'. Het antwoord hierop wordt mede bepaald door uw beleggingshorizon. Wie belegt voor de lange termijn houdt zich bezig met de vraag 'wat moet ik kopen'. Het antwoord op deze vraag wordt meestal gevonden binnen de fundamentele analyse. Wie een korte(re) beleggingshorizon heeft moet in een kortere tijd het vereist rendement halen. Dit vraagt om een actievere aanpak, waarbij koop-en verkoopmomenten belangrijk zijn. Eigenlijk draait het om timing ofwel de vraag 'wanneer moet ik kopen (verkopen)'. Hierbij is technische analyse van grote waarde.

Bepaal koop- en verkoopcriteria
Als u weet welke analysevorm u gaat gebruiken, moet u voor uzelf nog criteria bepalen wanneer u overgaat tot een transactie. Een langetermijnbelegger die gebruik maakt van fundamentele analyse, kan bijvoorbeeld besluiten alleen aandelen te kopen met een dividendrendement van meer dan 4% en een koers-winstverhouding van minder dan 8. Een verkoopmoment kan liggen op het bereiken van een koers-winstverhouding van meer dan 20.

Een kortetermijnbelegger die gebruik maakt van technische analyse kan als criterium hanteren 'kopen bij een uitbraak door de weerstand' of verkopen 'indien de koers door het 25-daags gemiddelde zakt'. Alleen op deze momenten komt de belegger in actie. De koop-en verkoopcriteria van zowel een korte- als langetermijnbelegger bepalen dus niet alleen de 'transactiemomenten', maar geven ook duidelijkheid en rust.


Bepaal beleggingsinstrumenten
Daarnaast is het belangrijk om een keuze te maken uit de financiële instrumenten waarin u kunt handelen:

Aandelen
Obligaties
Beleggingsfondsen, trackers
Vastgoed
Opties, futures, Sprinters
Sparen
Combinatie?
Kennis van de diverse financiële instrumenten geeft de belegger niet alleen inzicht in de werking, maar ook in de risico's en rendementsmogelijkheden van deze producten. Tevens kunt u structuur in uw portefeuille aanbrengen door met verschillende instrumenten te werken. Het verwerven van deze kennis vraagt wel om tijd en inspanning van u als belegger.

Als laatste punt ziet u 'combinatie?' staan. Ik denk dat een belegger niet ontkomt aan het combineren van financiële producten om meer structuur aan te brengen binnen een portefeuille. Een belegger die bijvoorbeeld alleen in aandelen belegt, neemt eigenlijk een fifty-fifty beslissing: of het aandeel staat aan het einde van de horizon hoger (en heeft voldoende dividend opgeleverd) of lager. Wie naast aandelen gebruik maakt van bijvoorbeeld opties, kan kansen in zijn of haar voordeel keren.

Aan de slag
Voordat u aan de slag kunt, wil ik eerst een aantal opmerkingen maken over de voorgaande punten. Zoals ze hierboven omschreven zijn, lijken het eenvoudige statische punten waar je als belegger 'even antwoord' op moet geven. Dit is niet het geval. Zo is het halen van rendement niet vanzelfsprekend. Beleggen is beslissen in onzekerheid en daar horen verliezen ook bij. Daarnaast vereist beleggen zelfkennis: bent u iemand die de neiging heeft op gevoel te handelen, of juist iemand die uitgebreide analyses maakt? Beide beleggers hebben een valkuil, de gevoelshandelaar neemt misschien te snel beleggingsbeslissingen en gaat te te snel over tot een transactie, terwijl de analyticus misschien teveel analyseert en nooit tot een transactie komt. Het vaststellen van koop- en verkoopcriteria is daarom essentieel, want ondanks de onzekere toekomst betekent beleggen ook dat u een beslissing moet nemen.

Aan de Alex Academy leren we beleggers hoe zelfstandig een portefeuille op te bouwen conform hun persoonlijke mate van risicoacceptatie. Hierbij wordt altijd eerst gekeken naar het risico van een beleggingsbeslissing, dan pas naar het mogelijke rendement. Waarom we altijd eerst kijken naar het risico, dan pas naar het rendement heeft te maken met de essentie van beleggen: risico kun je van te voren inschatten en geheel of gedeeltelijk afdekken, rendement wordt door de markt bepaalt. Anders gezegd, risico kan je naar je eigen hand zetten, rendement nooit.

Bij het opbouwen van een portefeuille stellen we meestal een splitsing voor: 80% van uw vermogen wordt min of meer op een passieve manier belegd voor de lange(re) termijn, de overige 20% wordt actief gebruikt om op korte termijn te beleggen en te handelen. De invulling van een portefeuille doen we altijd op basis van stap 7: volg altijd de 6 voorgaande stappen!

[dubbeldam]

Palminvest =]

[Dajo]

Dit is dus een TYPISCH voorbeeld van waar ik het in mijn seminar eerder deze week over had:

Een belegger die bijvoorbeeld alleen in aandelen belegt, neemt eigenlijk een fifty-fifty beslissing: of het aandeel staat aan het einde van de horizon hoger (en heeft voldoende dividend opgeleverd) of lager. Wie naast aandelen gebruik maakt van bijvoorbeeld opties, kan kansen in zijn of haar voordeel keren.

Dit is in zekere zin geklets van een dronken aardbei, met name het gedeelte dat je met opties "de kansen in je voordeel kunt laten keren" is pertinent onwaar. Natuurlijk geeft het combineren met opties je extra mogelijkheden en een andere mate van risico, maar de mogelijkheid van extra rendement is niet iets "wat je er gratis bij kunt krijgen". Niks is gratis en zeker niet in de financiele sector. Het is bijvoorbeeld best mogelijk om op je aandelenportefeuille langlopende opties te schrijven, dan pak je wat extra rendement mee, maar als het aandeel ineens een mooie run maak, wordt je als het ware "uitgestopt" en doe je niet meer mee. Dus je levert een stukje koerspotentie in ten faveure van wat korte termijn rendement.

Het samenstellen van een portefeuille is imo niets anders dan het PRECIES tweaken en finetunen van het risico wat je bereid bent te lopen en daar het optimale rendement bij te krijgen.

[Sijbrand]

Helemaal met Dajo eens. Dat is ook het mooie aan de combinatie opties, aandelen... in principe kan je het zo kneden dat het helemaal bij je risicoprofiel past.